Pas op voor de borderline tijger

Borderline is een ongrijpbare persoonlijkheidsstoornis. Naar schatting lijden 200.000 Nederlanders eraan. Ouders, kinderen en anderen in hun omgeving lijden net zo hard mee. Ongewild slepen Nederlandse borderliners een miljoen betrokkenen mee in hun emotionele misère. Pas op voor de borderline tijger!

Verslaafd aan aandacht

Borderliners zijn op het eerste gezicht intrigerend. Het merendeel is vrouw. Vaak spontaan en in voor nieuwe uitdagingen. Veel mannen vallen daarom als een blok voor borderliners. Geen dag is saai. Maar op een gegeven moment in de relatie komt naast het uitdagende karakter een donkere kant naar boven. Borderliners kunnen jaloers, manipulatief, depressief, zwart-wit, egocentrisch en agressief zijn. Het overgrote deel is verslaafd; aan drugs, aan drank of aan shoppen. Maar vooral aan aandacht!

Uitputtingsslag

De aanduiding ‘borderline’ wordt door hulpverleners liever niet meer gehanteerd. Het werkveld kiest liever voor ‘emotieregulatie stoornis’. Maar op zich is ‘borderline’ ofwel ‘grens’ helemaal nog niet zo gek gekozen. Een borderliner gaat namelijk altijd tot de grens van wat zijn of haar omgeving kan verdragen. Omdat ouders, kinderen of collega’s immuun raken voor de grillen van de borderliner schuift deze de grens steeds verder op. Uitdagen wordt pesten. Pesten wordt ruzie zoeken. Ruzies worden drama’s. En drama’s escaleren tot verbaal of fysiek geweld. Na zo’n escalatie komt de borderliner een dag tot zichzelf en dan begint de cyclus weer opnieuw. Zo wordt leven met een borderliner een uitputtingsslag voor de omgeving.

De Borderline-dans

Deze column gaat niet over het leed dat de borderliner voelt maar over de uitputtende stress die de omgeving ervaart. Anthony Walker (inmiddels psychiater) schreef het boek De Borderline-dans. Het is een liefdesverhaal dat begint wanneer een arts in opleiding een patiënte leert kennen die net een zelfmoordpoging heeft gedaan. Hoewel hij wordt gewaarschuwd dat de vrouw lijdt aan een borderline stoornis, begint Walker toch een relatie met haar. Er volgt een jaar dat hij nooit meer zal vergeten. Jacqueline overweldigt hem met passionele vrijpartijen op spannende locaties en tegelijkertijd isoleert zij hem van zijn familie en zijn collega’s. Uiteindelijk draait het leven van Walker alleen nog maar om de extreme stemmingen van Jacqueline. Walker gaat er psychisch aan onderdoor en vlucht uit zelfbehoud naar een ander continent.

Poeslief

De Borderline-dans is een beklemmend boek. Niet alleen Walker is slachtoffer. Ook de ouders van Jacqueline weten niet meer waar ze het moeten zoeken. Redelijke argumenten hebben bij een borderliner totaal geen zin. Ze worden weggehoond met volstrekt irrationele tegenwerpingen. In het nauw gedreven wordt een borderliner vals, gemeen en gewelddadig. Nadat de bom is gebarsten, kunnen ze ineens weer poeslief zijn, alsof er niets is voorgevallen. Twee, drie dagen gaat het goed en dan vanuit het niets slaat de stemming weer om. De boodschap van de schrijver luidt: Leven met een borderliner is een slopende tango van aantrekken en afstoten. Die vergelijking is treffend. Want borderliners hebben ontegenzeggelijk hun aantrekkelijke kanten. In hun goede momenten kunnen ze impulsief van het leven genieten, niet geremd door de schaamte en verlegenheid die ‘normale’ mensen’ voelen.

Wat is er toch mis?

Is samenleven met een borderliner eigenlijk wel mogelijk? Voor liefhebbende ouders is deze vraag vaak irrelevant. Ze laten hun kind niet vallen. Zij lijden vooral in stilte. Voor partners ligt het moeilijker. Zij worstelen met de vraag waarom hun relatie zo nodeloos vermoeiend is. Wat is er toch mis? Ze kunnen er de hand niet op leggen en weten niet hoe het verder moet. Ook het handboek van psychiatrische stoornissen, DSM-5, kan borderline niet echt definiëren. Deze Bijbel voor de psychiatrie komt niet verder dan een lijstje met gedragingen die op een zeker moment op iedereen van ons kunnen slaan.

Wilde tijger

Ondanks het soms onmogelijk gedrag van een borderliner proberen sommige partners de relatie toch vol te houden. Zij hebben er hun redenen voor maar het is een uiterst stressvol bestaan. Ooit begeleidde ik een cliënt die is getrouwd met een beeldschone vrouw met een borderline stoornis. ‘’Weet je’’, verzuchtte hij eens tijdens een sessie. ‘’Het is als samenleven met een wilde tijger. Je geniet van haar schoonheid. Je maakt samen prachtige momenten mee. Maar hoe harmonieus het soms ook lijkt, je blijft altijd op je hoede. Je kunt nooit helemaal te ontspannen. Want ineens, vanuit het niets kan ze je bespringen om je zonder reden aan stukken te scheuren’’.
Olaf Hoenson

Olaf Hoenson is oprichter van de Dagelijkse Gedachte, stresscounselor en columnist. Op www.dagelijksegedachte.net schrijft hij regelmatig over stress.
Olaf HoensonPas op voor de borderline tijger

Related Posts

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *