Pas op voor de borderline tijger

Borderline is een ongrijpbare persoonlijkheidsstoornis. Naar schatting lijden 200.000 Nederlanders eraan. Ouders, kinderen en anderen in hun omgeving lijden net zo hard mee. Ongewild slepen Nederlandse borderliners een miljoen betrokkenen mee in hun emotionele misère. Pas op voor de borderline tijger!

Verslaafd aan aandacht

Borderliners zijn op het eerste gezicht intrigerend. Het merendeel is vrouw. Vaak spontaan en in voor nieuwe uitdagingen. Veel mannen vallen daarom als een blok voor borderliners. Geen dag is saai. Maar op een gegeven moment in de relatie komt naast het uitdagende karakter een donkere kant naar boven. Borderliners kunnen jaloers, manipulatief, depressief, zwart-wit, egocentrisch en agressief zijn. Het overgrote deel is verslaafd; aan drugs, aan drank of aan shoppen. Maar vooral aan aandacht!

Uitputtingsslag

De aanduiding ‘borderline’ wordt door hulpverleners liever niet meer gehanteerd. Het werkveld kiest liever voor ‘emotieregulatie stoornis’. Maar op zich is ‘borderline’ ofwel ‘grens’ helemaal nog niet zo gek gekozen. Een borderliner gaat namelijk altijd tot de grens van wat zijn of haar omgeving kan verdragen. Omdat ouders, kinderen of collega’s immuun raken voor de grillen van de borderliner schuift deze de grens steeds verder op. Uitdagen wordt pesten. Pesten wordt ruzie zoeken. Ruzies worden drama’s. En drama’s escaleren tot verbaal of fysiek geweld. Na zo’n escalatie komt de borderliner een dag tot zichzelf en dan begint de cyclus weer opnieuw. Zo wordt leven met een borderliner een uitputtingsslag voor de omgeving.

De Borderline-dans

Deze column gaat niet over het leed dat de borderliner voelt maar over de uitputtende stress die de omgeving ervaart. Anthony Walker (inmiddels psychiater) schreef het boek De Borderline-dans. Het is een liefdesverhaal dat begint wanneer een arts in opleiding een patiënte leert kennen die net een zelfmoordpoging heeft gedaan. Hoewel hij wordt gewaarschuwd dat de vrouw lijdt aan een borderline stoornis, begint Walker toch een relatie met haar. Er volgt een jaar dat hij nooit meer zal vergeten. Jacqueline overweldigt hem met passionele vrijpartijen op spannende locaties en tegelijkertijd isoleert zij hem van zijn familie en zijn collega’s. Uiteindelijk draait het leven van Walker alleen nog maar om de extreme stemmingen van Jacqueline. Walker gaat er psychisch aan onderdoor en vlucht uit zelfbehoud naar een ander continent.

Poeslief

De Borderline-dans is een beklemmend boek. Niet alleen Walker is slachtoffer. Ook de ouders van Jacqueline weten niet meer waar ze het moeten zoeken. Redelijke argumenten hebben bij een borderliner totaal geen zin. Ze worden weggehoond met volstrekt irrationele tegenwerpingen. In het nauw gedreven wordt een borderliner vals, gemeen en gewelddadig. Nadat de bom is gebarsten, kunnen ze ineens weer poeslief zijn, alsof er niets is voorgevallen. Twee, drie dagen gaat het goed en dan vanuit het niets slaat de stemming weer om. De boodschap van de schrijver luidt: Leven met een borderliner is een slopende tango van aantrekken en afstoten. Die vergelijking is treffend. Want borderliners hebben ontegenzeggelijk hun aantrekkelijke kanten. In hun goede momenten kunnen ze impulsief van het leven genieten, niet geremd door de schaamte en verlegenheid die ‘normale’ mensen’ voelen.

Wat is er toch mis?

Is samenleven met een borderliner eigenlijk wel mogelijk? Voor liefhebbende ouders is deze vraag vaak irrelevant. Ze laten hun kind niet vallen. Zij lijden vooral in stilte. Voor partners ligt het moeilijker. Zij worstelen met de vraag waarom hun relatie zo nodeloos vermoeiend is. Wat is er toch mis? Ze kunnen er de hand niet op leggen en weten niet hoe het verder moet. Ook het handboek van psychiatrische stoornissen, DSM-5, kan borderline niet echt definiëren. Deze Bijbel voor de psychiatrie komt niet verder dan een lijstje met gedragingen die op een zeker moment op iedereen van ons kunnen slaan.

Wilde tijger

Ondanks het soms onmogelijk gedrag van een borderliner proberen sommige partners de relatie toch vol te houden. Zij hebben er hun redenen voor maar het is een uiterst stressvol bestaan. Ooit begeleidde ik een cliënt die is getrouwd met een beeldschone vrouw met een borderline stoornis. ‘’Weet je’’, verzuchtte hij eens tijdens een sessie. ‘’Het is als samenleven met een wilde tijger. Je geniet van haar schoonheid. Je maakt samen prachtige momenten mee. Maar hoe harmonieus het soms ook lijkt, je blijft altijd op je hoede. Je kunt nooit helemaal te ontspannen. Want ineens, vanuit het niets kan ze je bespringen om je zonder reden aan stukken te scheuren’’.
Olaf Hoenson

Olaf Hoenson is oprichter van de Dagelijkse Gedachte, stresscounselor en columnist. Op www.dagelijksegedachte.net schrijft hij regelmatig over stress.
Olaf HoensonPas op voor de borderline tijger

Related Posts

3 comments

Join the conversation
  • Hermie van ikmagzijnwieikben.nl - 30 augustus 2017 reply

    Goede dag
    Ik ben een van die weinige mannen met Borderline en ik moet zeggen als ik dit artikel lees schrik ik wel.
    Nee het leven met borderline en met een borderliner is zeker niet altijd makkelijk, maar buiten een klein zinnetje dat we ook wel leuke dingen hebben, lees ik hier alleen wel erg negatieve dingen: “Borderliners kunnen jaloers, manipulatief, depressief, zwart-wit, egocentrisch en agressief zij” en “In het nauw gedreven wordt een borderliner vals, gemeen en gewelddadig” om maar twee voorbeelden te noemen.
    Borderliners zijn geen monsters. Daarbij heeft de een het erger dan de ander en hier wordt wel alles over een kam geschoren.
    Ik probeer een beetje op mijn weblog ( ikmagzijnwieikben.nl ) een beetje een kijk in mijn leven te geven. Zodat ook anderen kunnen zien dat het niet altijd eenvoudig is maar ook zeker dat iemand met “borderline persoonlijkheidsstoornis”geen monser is
    Gr. Hermie

  • Karel Burgs - 16 september 2017 reply

    Er zijn mensen met , soms moeilijk te verteren, extremere stemmingswisselingen, die eigenlijk van binnen heel gewetensvol zijn, maar waar in de loop van hun leven, na de nodige tegenslag en life events, een mogelijk al latent annwezige stoornis zich heeft geopenbaard. Het komt dus ten eerste niet uit het niets. Het is moeilijk vast te stellen wanneer het gedrag voortkomt vanuit de persoon zelf of dat het een overtrokken reactie is vanuit een omgevingsprikkel. Meestal is een een niet exact nader te bepalen samenspel der dingen. Er zijn mensen die achteraf veel spijt hebben van hun eigen gedrag en ook welgemeend excuus aan kunnen bieden, ook al,weten ze zelf dat het inderdaad ‘ vanuit het niets’ ( wat meestal eigenlijk wel ‘iets’ maar ondefinieerbaar is) het gedrag wel weer eens de kop op zal steken. Waar het nu eigenlijk om gaat is dat er een situatie gecreeert wordt waarin ieder mens bestaansrecht heeft, mensen heb je in alle variaties, en dat die zo wordt ingericht dat ‘ aparte’ mensen niet schadelijk zijn voor anderen of zichzelf. Daarvoor kunnen een aantal dingen gedaan worden. Soms kan iemand dat nog zelf mits er voldoende zelfinzicht is en de stoornis nog beheersbaar is, soms zal dit vanuit de omgeving waar nodig aangevuld met professionele zorg op maat moeten gebeuren. En vanuit de samenleving zullen er ook de juiste stabiliserende condities geschapen moeten worden. Het is niet enkel een individueel persoonlijheidsprobleem. Ik weet niet of het boek ‘borderline times’ u bekend is. Het grillige fenomeen is tegenwoordig volgens sommige deskundigen ook te relateren naar de huidige manier van samenleven in het ‘ik tijdperk’ waarin het draait om snelheid, prikkels en oppervlakkigheid. Het geheel is breder dan het lijkt en als op alle vlakken aandacht wordt besteed aan de problematiek, kan de schade misschien beperkt blijven en de specifieke eigenschappen juist in een positieve richting gestuurd worden en aldus benut voor iets goeds. Want dynamische mensen zijn bv vaak heel creatief, hebben de beste ideeen soms. Maar daar moet wel ruimte en waardering voor zijn, als er alleen miskenning is, iets wat veel borderliners hun leven lang al te veel hebben gehad, dan wordt de kans groter dat het geheel zich in de duistere richting ontwikkelt, en daar wordt iedereen slechter van. In bedreigingen liggen kansen. Bij individuele situaties zou je zeggen: ik heb niks aan dit verhaal, ik zit met zo’n destructief figuur opgescheept en het probleem is niet te verhelpen en wordt alleen maar erger. Die gedachtegang is heel begrijpelijk, beetje vergelijkbaar hoe mensen redeneren als ze bv last hebben van een allochtone buurman en aldus het probleem over een kan generaliseren. Logisch, als je in de ellende zit. Maar mensen die werkzaam zijn bij instanties en hulpverleners en deskundigen moeten op bepaalde momenten toch in de helicopterpositie voorbij hun eigen onderbuikgevoelens beleid hanteren wat op de langere termijn tot structurele verbeteringen leidt, zodat psychiatrie an zich al minder voorkomt. Maar nu denk ik misschien erg vanuit de visie van de antipsychiatrie, lekker makkelijk de schuld aan de samenleving geven. Of zou ik dit betoog hier weergegeven hebben om zelf aandacht te claimen? Wie zal het zeggen. Vergeet echter niet: wij zijn allen kwetsbaar en wie zonder zonden is werpe de eerste steen.

  • Een moeder van - 6 oktober 2017 reply

    Zou iemand mij kunnen vertellen hoe ik mijn dochter het beste kan helpen? Ze is pas getrouwd met een hele lieve man, maar blowt wel veel en heeft vaak wisselende stemmingen. Ze staat niet meer open voor hulpverlening wegens vervelende ervaringen in het verleden en het woord borderline alleen al is als een rode lap op een stier voor haar. Ze heeft veel meegemaakt en ik hou zielsveel van haar en wil haar dan ook zo goed mogelijk helpen om gelukkig te zijn. Graag advies

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *